Banka Kredi Borcundan Dolayı Hangi Mallar Haciz Edilemez?

Banka kredi borcundan dolayı hangi mallar ve haklar haciz edilebilir ya da hangi mallar ve haklar haciz edilemez konusu borç yükü altında olup da icra tehdidiyle karşı karşıya bulunanlar ortak sorunudur. Gerçekten haciz, bir borç nedeniyle sahip olduğunuz pek çok şeyin değerinin altında satılması ve bunların neredeyse yok pahasına kaybedilmesi anlamına gelmektedir. Hatta tek geçim kaynağı olan maaşa da el konulduğunda geçim sıkıntısı ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle insanlar haciz yoluyla sahip olduğu şeyleri kaybetmek istememektedir. Ancak borçlunun da alacağını bir şekilde tahsil etmesi gerekmektedir. İşte devlet, borçlunun insanca yaşayabilmesi, alacaklının da alacağını alabilmesi için bir denge kurmak zorundadır. Bu bakımdan İcra ve İflas Kanunu’nda haczi kabil olan mal ve haklar ile haczi kabil olmayan mal ve haklar düzenlenmiştir.

Bu yazımızda banka kredi borcundan dolayı hakkında icra takibi yapılanların hangi malları ve hakları haczedilebilir, hangi mal ve hakları haczedilemez konusuna değineceğiz. Ancak öncelikle banka kredi borcundan dolayı yaşanacak icra takibi süreci yani kredi borcu ne zaman avukatlık olur hakkında bilgi verelim.

Banka Kredi Borcu Ne Zaman Avukatlık Olur? (Kredi Borcu İcra Takibi Süreci)

Banka kredi ya da kredi kartı borcunun ödenmemesi halinde borçlunun ne zaman avukatlık olacağı Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yöenetmeli’nde düzenlenmiştir. Bu Yönetmeliğin 18’inci maddesine göre birbirini izleyen en az iki taksit ödemesi yapılmaması durumunda tüketiciye banka tarafından öncelikle 30 gün süre tanınacaktır. Bu süre içinde banka kredi borcunun tamamını da isteyebilir. Bu süre içinde de kredi borcu ödenmez ise banka insiyatifi ele alarak isterse hemen dosyayı avukata verir isterse bir müddet daha bekler. Şuan bankalar genel olarak borçluya 90 gün süre tanımaktadır. Ancak bu süre zorunlu değildir. Bankanın beklemesi gereken süre az önce de belirttiğimiz üzere Yönetmelik gereğince 30 gündür.

Banka Kredi Borcu Avukatlık Olursa İcra Süreci Nasıl İşler?

Bankanın kredinin ödenmesi için yukarıda anlattığımız şekilde size verdiği süreye rağmen kredi borcu ödenmez ise banka dosyayı avukata verir. Avukat da borçlu hakkında icra dairesine giderek icra takibi sürecini başlatır. İcra takibinin başlaması ile birlikte İcra Müdürlüğü borçluya ödeme emri gönderir. Bu ödeme emrinde borçlunun 7 gün içinde borca itiraz edebileceği ve mal beyanında bulunması grektiği belirtilir. Borçlu bu ödeme emrini aldıktan sonra şayet böyle bir borcu yoksa ya da böyle bir borcu kabul etmiyorsa icra müdürlüğüne bir dilekçe vererek itiraz edebilir. Bu itirazda neden borcu olmadığını detaylı bir şekilde açıklayabileceği gibi sadece “borcum yoktur” şeklinde de yazarak itiraz edebilir. İtiraz üzerine başlayan icra takibi süreci otomatik olarak durur. Bunun üzerine banka, İcra Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açabilir. İtirazın iptali davası açılırsa ve banka davayı kazanırsa takip kaldığı yerden devam eder. Bu arada borçlu da icra inkar tazminatı ödemek durumunda kalır.

Borçlu ödeme emrine 7 gün içinde itiraz etmez ya da itiraz eder ve bunun üzerine bankanın açtığı  itirazın iptali davasını kaybederse ödeme emri kesinleşir. Bu ödeme emrinin kesinleşmesi üzerine icra müdürlüğü borçlu hakkında haciz işlemi aşamasına geçer ve borçlunun bildirdiği malları da dikkate alarak icra işlemine başlar. Bu aşamada sicile kayıtlı olan araba, ev, arsa, gemi gibi mallar üzerine sistem üzerinden haciz koyar. Sicile kayıtlı olmayan mallar üzerine ise adreste haciz işlemi yaparak bu malları yediemine teslim eder.

Haciz işleminin tamamlanmasına müteakip icra müdürlüğü haczolunan malların kıymetini takdir eder ya da kıymet takdiri için bilirkişiye başvuru yapar. Haczolunan malların kıymeti takdir edildikten sonra haciz aşaması da tamamlanmış olur.

Haciz aşamasının tamamlanmasını takiben satış aşamasına geçilir. Bu durumda haciz tarihinden itibaren alacaklı banka, taşınır mallar için 6 ay içinde, taşınmaz mallar için ise 1 yıl içinde satış talebinde bulunması gerekir. Aksi halde haciz işlemi düşeceğinden konulan hacizler kaldırılır.

Alacaklı süresi içinde satış talep ederse, haczolunan mallar açık arttırma usulüyle satılarak elde edilen para alacaklıya verilir. Şayet icra yoluyla yapılan takipte başka alacaklı yok ve para da artar ise bu para borçluya verilir.

İcra Takibinde Hangi Mallar Haciz Edilemez?

 

Yukarıda icra takibi sürecini kısaca anlattık. Peki ödeme emri kesinleştikten sonra haciz aşamasında hangi mallar haczedilemez? İcra İflas Kanunun’da hangi malların haczedilebileceği ve hangi malların haczedilemeyeceği yazılmıştır. Öncelikle hangi malların haczedilemeyeceğine bakalım:

  • Devlet tarafından sunulan ve devredilmesi yasaklanan hak ve varlıklar haczi mümkün değildir. Mesela devletin sunduğu yaşlılık aylığı, anne ve babanın çocuk malları üzerindeki yönetim hakkı, emekli maaşı, devletin sosyal yardım olarak verdiği süt parası gibi haklar.
  •  Evin ihtiyacı için gerekli olan ve lüks kabul edilemeyecek eşyalar haczedilemez. Örneğin buzdolabı, çamaşır makinesi, küçük mutfak aletleri, mutfak malzemeleri (tabak, kaşık, bardak…vs), televizyon, yatak, yatak örtüleri, halı. Burada dikkat edilmesi gereken bu eşyaların evin ihtiyacı için zorunlu olması, ve lüks olmamasıdır. Ayrıca beyaz eşya ve televizyon gibi eşyalardan birden fazla varsa bunlardan biri haczedilir. Keza kişinin işi ile ilgili değilse bilgisayarı da haczedilir.
  • Borçlunun elbiseleri ve iş kıyafetleri haczedilemez.
  • Borçlunun mesleğini ve sanatını devam ettirebilmesi için gerekli (zaruri) olan alet edevat ve ekipmanlar haczedilemez. Örneğin çiftçinin traktörü, müzisyenin enstrümanı, zanaatkarın kullandığı aletler (pense, çekiç…vs), iş elbiseleri, bilgisayarcının işini ilgilendiren bilgisayarı gibi eşyalar haczedilemez. Ancak örneğin internet kafe işletenin bilgisayarları haczedilir, Keza nakliyecinin kamyonu, taksicinin arabası, kamyonet gibi eşyalar haczedilir. Çünkü bunlar işin devamı için zaruri olarak görülmemektedir.
  • Borçlunun çiftçi olması halinde, borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayan arazi, iş makineleri, ziraat aletleri, çift sürmek için yararlanılan hayvanları haczedilemez.
  • Borçlu çiftçi olmasa bile borçlu ve ailesinin geçimi için zorunlu olması kaydıyla borçlunun tercih edeceği süt veren bir inek ya da manda yahut üç adet koyun veya keçi ile bunların üç aylık yem ve yataklıkları haczedilemez.
  • Borçlunun ve ailesinin yiyeceği ve yakacakları ile çiftçi ise tohumlarının haczi mümkün değildir.
  • Borçluya muvafakat verilmediği sürece emekli maaşı haczedilemez.
  • Doğum yardımı, çeyiz yardımı, ölüm yardımı, süt parası gibi sosyal amaçlarla verilen yardım paraları haczedilemez.
  • İşsizlik maaşı haczedilemez.
  • Öğrencinin eğitimi için verilen burs, kredi ve yardım haczedilemez. Örneğin Başbakanlık bursu, öğrenim kredisi ya da özel kimselerden alınan burslar haczedilemez.  Yani öğrenci bursu haciz edilemez.
  • Ordu ve zabıta hizmetinde görev almış ve bu hizmetleri sırasında malül olanlara bağlanan emekli maaşları, bu hizmetler dolayısıyla ailelere bağlanan maaşlar, hava ve denizaltında görevli ordu mensuplarına ödenen uçuş ve dalış tazminatları ile ikramiyeleri haczedilemez. Örneğin şehit maaşı ve gazi maaşı haczedilemez.
  • Yardım sandıkları tarafında hastalık, zaruret ve ölüm gibi nedenlerle bağlanan maaşlar haczedilemez. Örneğin bir şirketin yardım sandığından hastalık, zaruret ve ölüm gibi nedenlerle bağlanan maaş haciz edilemeyecektir.
  • Kişinin sağlığının bozulması ya da bedeni olarak meydana gelen zarardan dolayı kendisine ya da ailesine ödenen tazminatlar ve bu amaçla ödenen diğer paralar miktarı ne olursa olsun haczedilemez. Örneğin trafik kazasında yaralanan, meslek hastalığına tutulan kişilere verilen tazminatlar haciz edilemez.
  • Borçlunun sosyal durumuna uygun, lüks sayılmayacak ve toplumca da uygun olacak evi haczedilemez. Örneğin bir kimsenin ortalama bir evi haczedilemez. Ancak bir iş adamı villada oturuyorsa bu villa haczedilir. Ancak kişinin haline münasip sayılacak evin değeri kadar miktar düşülerek borçluya bu para iade edilir.

İcra Takibinde Hangi Mallar Haciz Edilir?

Yukarı da icra takibinde haczedilemeyen mal ve hakları belirttik. Dolayısıyla bunlar dışında kalan mal ve haklar haczedilecektir.

Haciz Edilebilir ve Haciz Edilemez Mallarla İlgili Bazı Özel Durumlar

İcra ve İflas Kanunu’da hangi malların haczedilip haczedilemediği belirtilmiş ise de uygulamada sıklıkla hangi mal ve hakların haczedilip haczedilemediği sorulmaktadır. Aşağıda yer verdiğimiz mal ve haklar yönünden haciz durumu belirtilmiştir:

  • Emekli maaşı haciz edilemez. Sadece borçlu olan emekli, alacaklıya önceden muvafakat vermişse ya da sonradan icazet vermişse yani borçlu emekli maaşının haczine izin vermişse haczedilir.
  • Bağ-Kur maaşı haczedilemez.
  • Kişinin kullanımına uygun lüks olmayan cep telefonu haciz edilemez.
  • Çiftçinin traktörü haciz edilemez.
  • Borçlunun evi haciz edilmez. Ancak bu ev, lüks olmamalı ve borçlunun yaşamına yeter düzeyde olmalıdır.
  • Bilgisayar haciz edilemez. Ancak bu bilgisayar, kişinin özel kullanımı değil işiyle ilgili olmalıdır.
  • Döner sermaye haciz edilir.
  • Kıdem tazminatı haciz edilir.
  • Fazla mesai haciz edilir.
  • Hisseli tapu haciz edilir. Ancak sadece borçlunun hissesine haciz konulur.
  • Borçlunun şahsına özgülenmiş intifa hakkı haciz edilemez.
  • Sosyal haklar haciz edilemez. Örneğin belediye yardımı, süt parası, eğitim yardımı.
  • Çiftçinin traktörü haciz edilmez.
  • Evdeki klima haciz edilir.
  • LED TV haciz edilir.
  • Özürlü aracı haciz edilmez. Ancak buradaki özürlü aracından kasıt özürlünün yaşamını sürdürmeye elverişli olan araçtır. Tekerlekli sandalye (akülü dahil), engellinin bir yerden bir yere ulaşımını sağlamada zaruri olan araç gibi.
  • Engelli maaşı haciz edilmez.
  • Gazi maaşı, şehit maaşı, ölüm aylığı haciz edilmez.
  • Nafaka haciz edilemez.
  • Nakit verilen teminat haciz edilir.
  • Banka teminat mektubu haciz edilemez.
Bireysel Emeklilik Haciz Edilebilir Mi?

Bireysel emeklilik maaşının haczi kısmen mümkündür. Bunu şöyle açıklayalım:

Bireysel emeklilik sistemine katılan kişinin sistemde bulunduğu ay sayısı ile haciz tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret miktarı çarpılıyor. Ortaya çıkan bu miktar haciz edilemiyor. Bunun dışında kalan miktar haciz edilebiliyor. Örneğin bir kimse 40 ay süreyle bireysel emeklilik primi yatırmış olsun. Toplam birikimi de 90.000 TL’ye ulaşmış olsun. Bugün için brüt asgari ücretin 2.029 TL olduğunu düşünürsek; (40 Ay) X 2.029 = 81.160 TL haciz edilemeyecek, kalan kısım haciz edilebilecektir. 90.000-81.160 =8.840 TL haciz edilecektir.

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster

Bir cevap yazın