Borcu Olan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Son günlerde borcu olan kişi yurtdışına çıkabilir mi şeklinde soruların sıkça sorulduğunu gözlemledik. Gerçekten insanlar, vergi borcu, kredi kartı borcu, kredi borcu, SGK borcu, öğrenim kredisi borcu gibi sayılarını çoğaltacağımız bir çok sebeple herkes bir şekilde borçlanabiliyor. Hatta ödenmeyen borç yüzünden icralık olma durumu da gündeme gelebiliyor. Borç içerisindeyken yurtdışına gitme durumu ortaya çıktığında ise acaba borcu olan bir kimse yurt dışına çıkabilir mi şeklinde soru akla geliyor.

Bu yazımızda borç türlerine göre yurtdışına çıkış yasağı uygulanıp uygulanmayacağı sorusuna cevap verirken ayrıca hangi hallerde yurtdışına çıkış yasağı uygulanabileceği sorusuna da cevap vereceğiz

Hangi Hallerde Kimler Yurtdışına Çıkamaz?

1982 Anayasası’na göre herkesin seyahat özgürlüğü vardır. Ancak bu seyahat özgürlüğü yalnızca suç soruşturması ve kovuşturması sebebiyle ve hakim kararına bağlı olarak sınırlandırılabilir. Bu anlamda bir kimse hakkında yurtdışına çıkış yasağı uygulayabilmek için şu iki şartın yerine gelmesi gerekiyor;

  • Kişi hakkında bir suç isnadı nedeniyle adli soruşturma başlatılmalı veya ceza davası açılmalı,
  • Adli soruşturma aşamasında veya ceza davası sırasında kişinin yurtdışına çıkamayacağına dair hakim kararı alınmalıdır.

Bu iki koşul gerçekleşmediği sürece bir kimse hakkında hiçbir şekilde yurtdışına çıkış yasağı uygulanamaz.

Borcu Olan Biri Yurtdışına Çıkabilir Mi?

1982 Anayasa’mızın 38’inci maddesinde şöyle bir düzenleme yer almaktadır: “Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.” Bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, özgürlük temel bir haktır ve A ya da B kişisi ile yaptığınız sözleşmedeki borcu yerine getiremediğiniz için özgürlüğünüz elinizden alınamayacaktır. Seyahat hürriyeti de temel bir hak olduğuna göre, seyahat özgürlüğünüz sözleşmedeki bir yükümlülüğü ihlal ettiğiniz için sınırlanamayacaktır. Burada sözleşme nedir sorusunu da cevaplamak gerekiyor.

Sözleşme hukuki bir sonuç elde etmek maksadıyla, iki ya da daha çok kişi veya kuruluşun, karşılıklı ve birbirine uygun iradeleriyle oluşan işlemdir. Sözleşmede bir yükümlülüğü yerine getirecek taraf yer alırken diğer tarafta bu yükümlülüğün muhatabı yer alır. Bir sözleşmedeki yükümlülük ilişkisi sadece sözleşmenin taraflarını ilgilendirir. Sözleşmeye taraf olmayan üçüncü kişilerin sözleşme üzerinde bir yükümlülüğü yoktur. Örneğin kredi sözleşmelerinde kredi alan borçlu banka ise alacaklıdır. Borçlu borcunu ödemek, banka da alacağını tahsil etmek hakkına sahiptir. Bu ilişkiye taraf olmayanların ise herhangi bir hakkı veya yükümlülüğü yoktur.

Bu genel açıklama çerçevesinde aslında borcu olan kişinin yurtdışına çıkıp çıkmayacağı sorusunun cevabını verebilirsiniz. Ancak bir açıklama olması maksadıyla kısaca borç türlerine göre borcu olan bir kimsenin yurtdışına çıkıp çıkamama durumunu açıklığa kavuşturalım.

Banka Kredi Borcu Olan Bir Kimse Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Banka ile borçlu arasındaki ilişki sözleşme ilişkisidir. Sözleşmedeki yükümlülük alınan kredi borcunun ödenmesidir. Kredi borcunu ödemeyen kişi yalnızca icra takibine muhatap olur. Ancak sözleşmedeki yükümlülüğü yerine getirmemek suç olmadığı için bu kişi hakkında yurtdışı çıkış yasağı uygulanamaz. Yani banka kredi borcu olan bir kimse yurtdışına çıkabilir.

Banka Kredi Kartı Borcu Olan Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Kredi kartı, bankanın bir kişiye kullanması için sunduğu kısa vadeli peşin kredi türüdür. Dolayısıyla kredi kartı kullanabilmek için banka ile kredi kartı ürün sözleşmesi imzalamanız gerekiyor. İmzaladığınız bu sözleşmede kredi kartı kullanıcısının yükümlülüğü kart harcamalarını veya nakit avans çekimlerini zamanında bankaya yatırmasıdır. Bu yükümlülüğü ihlal eden kişi hakkında sadece icra takibi yapılabilir. Yani kredi kartı borcu olan yurtdışına çıkması yasaklanamaz. Kredi kartı borcu olan rahatlıkla yurtdışına çıkabilir.

Vergi Borcu Olan Kimse Yurtdışına Çıkabilir Mi?

2010 yılında yapılan yasa değişikliğine kadar vergi borcu olan kişilerin yurtdışına çıkışları idari kararla yasaklanabiliyordu. Ancak 1982 Anayasa’mızın 38’inci maddesinde şu düzenleme yer almaktadır: “İdare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz.” Dolayısıyla bugün için artık vergi borcu olan bir kimse de yurtdışına çıkabilmektedir. Daha açık ifadeyle vergi borcunuz olsa dahi yurtdışına çıkabilirsiniz.

Hakkında İcra Takibi Başlatılan Bir Kimse Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Banka kredi borcu nedeniyle, birinden aldığınız borç nedeniyle ya da başka bir sebeple hakkınızda icra takibi başlatılmış olabilir. İcra takibinin amacı, icraya konu alacağı tahsil etmekten ibarettir. Ancak halk arasında, icralık borcu olan bir kimse yurtdışına çıkamaz düşüncesi hakimdir. Oysa bu düşünce yanlıştır. İcralık borcu olan bir kimse dilediği gibi yurtdışına çıkabilir.

Öğrenim Kredisi Borcu Olan Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Öğrenim kredisi, Kredi Yurtlar Kurumu (KYK)’nun üniversite öğrencilerine, öğrencilik süresi boyunca rahat okumaları için verilen geri ödemeli ve faizsiz bir borçtur. Burada öğrenci ile KYK arasında sözleşme imzalanmakta ve öğrenim süresi dolduktan belirli bir süre sonra bu borcun geri ödenmesi istenmektedir. Sözleşmenin diğer tarafının devlet kurumu olmasının, bu borcun sözleşmeden doğduğu gerçeğini değiştirmez. Bu nedenle öğrenim kredisi borcu olan kişi yurtdışına çıkabilir. KYK borcu ödenmezse, KYK’nın yapacağı tek şey kişi hakkında icra takibi başlatmaktır.

SGK borcu Olan Yurtdışına Çıkabilir Mi?

SGK borcu nedeniyle bir kimsenin yurtdışına çıkışını yasaklayan herhangi bir düzenleme yoktur. Dolayısıyla SGK borcu olan bir kişi de yurtdışına çıkabilir.

Trafik Cezası Olan Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Yurtdışına çıkış yasağı uygulanabilmesi için kişinin eyleminin adli soruşturma ya da kovuşturma niteliğinde olması gerekiyor. Trafik cezaları adli soruşturma değil, kabahat niteliğinde eylemlerdir. Yani idari cezalardır. İdari cezalar nedeniyle de yurtdışı çıkış yasağı uygulanamamaktadır. Dolayısıyla trafik cezası olan kişi yurtdışına çıkabilir.

Trafik cezası zamanında ödenmez ise bu borç, Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanuna göre icra yoluyla tahsil edilir.

GSS Borcu Olan Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Genel Sağlık Sigortası olarak bilinen GSS, kişinin hastanelerden yararlanabilmesi için devletin gelire göre primlendirdiği sigorta sistemidir. GSS prim borcu olan kişi, borcunu ödemez ise hakkında sadece icra takibi yapılabilir. Dolayısıyla GSS borcu olan kişi yurtdışına çıkabilir.

Bu yazı, hukuk uzmanı Dr. Sabahettin Gülgün tarafından sitemiz için hazırlanmış olup izinsiz olarak herhangi bir mecrada kullanılamaz.

“Görüş, öneri, talep ve sorularınızı aşağıdaki yorum bölümüne yazabilirsiniz”

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster