Davası Olan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Hakkında Dava Olan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi: Toplumsal hayatta yaşanan bazı olayların çözümü mahkemeye kalmaktadır. Bazen iki taraf arasında çıkan sorun çözülemediği için mahkemeye yansımakta, bazen ceza kanunlarının ihlal edilmesi nedeniyle mahkeme ile muhatap olunmakta bazen bir konu hakkında karar alınması kanunlarla zorunlu tutulduğu için mahkemeye gidilmektedir. Ancak mahkemeye gitmek demek her durumda kişinin özgürlüğünün kısıtlanması anlamına gelmemelidir. Bununla birlikte mahkemelik bir durumu olan ve bu sırada yurtdışına gitmek isteyen kişiler haliyle davalık olan kişinin yurtdışına çıkıp çıkamayacağı konusu merak edilmektedir.

Bu yazımızda hakkında dava olan ya da dava açmış bir kişinin yurtdışına çıkıp çıkamayacağı konularını inceleyeceğiz.

Hakkında Dava Olan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?  

Davalık olan kişinin yurtdışına çıkıp çıkamayacağı konusunu davanın türüne ve tedbirin niteliğine göre değerlendirmek gerekiyor.

Hakkında Hukuk Davası Açılan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Alacak, boşanma, icra, vesayet gibi bir nedenle kişi hakkında Asliye Hukuk Mahkemesinde, Ticaret Mahkemesinde, İcra Mahkemesinde ya da diğer hukuk mahkemelerinde dava açılmış olabilir. Ancak hukuk mahkemeleri, kişinin yurtdışına çıkışını yasaklayacak bir tedbir kararı veremeyeceği için hakkında hukuk davası olan kişi yurtdışına çıkabilir.

Hakkında Ceza Davası Açılan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Ceza mahkemeleri yurtdışı çıkış yasağı kararı verebilir. Bu nedenle görülmekte olan davada mahkeme, sanık hakkında yurtdışı çıkış yasağı koymuşsa sadece bu durumda yurtdışına çıkılamaz. Şayet bu şekilde bir yasak söz konusu değilse hakkında ceza davası olan kişi yurtdışına çıkabilir.

Hakkında Zorla Getirme Kararı Olan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Zorla getirme, kısmen hukuk mahkemlerinde ama sıklıkla ceza mahkemelerinde uygulanan ve davada dinlenmek istenen kişinin güvenlik güçleri marifeti ile duruşmaya getirilmesidir. Zorla getirme kararı şu şekilde alınmaktadır. Önce tanık veya sanık tebligatla duruşmaya çağrılır. Tebligatı alan tanık ya da sanık duruşma günü gelmez ise mahkeme, kolluk güçlerine bu kişiyi duruşma günü alın getirin anlamında bir talimat yazar. Kolluk güçleri de bu kişiyi duruşma günü bulunduğu yerden alır ve duruşmada hazır eder.

Zorla getirme kararı bir sisteme işlenmez. Dolayısıyla GBT kontrolünde de çıkmaz. Dolayısıyla hakkında zorla getirme kararı bulunan kişi dilediği gibi yurtdışına çıkabilir.

Hakkında Yakalama Kararı Olan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Yakalama kararı sadece ceza davalarında sanık veya şüpheli hakkında alınabilen bir karardır. Tüm çabalara rağmen savunması alınamamış ya da hakkında tutuklama kararı bulunan sanık veya şüphelinin adliyede hazır edilebilmesi için yakalama kararına başvurulur. Yakalama, suç dolayısıyla sanık veya şüphelinin nerede olursa olsun tutulması ve adliyede hazır edilmesi anlamını taşır. Bu bakımdan yakalama kararı olan bir kimsenin bu durumu tespit edilir edilmez, kişi hakkında gerekli tedbirler alınmak zorundadır.

Yakalama kararı sisteme kaydedilmektedir. Bu nedenle devlet kurumlarında ya da GBT sorgusu sırasında kişinin yakalama kararı olduğu görülecektir. Dolayısıyla yurtdışına çıkmak için gümrük kapılarından geçerken yapılan sorgulamada yakalama kararı olduğu anlaşılırsa kişinin yurtdışına çıkışına izin verilmeyecektir. Yani hakkında yakalama kararı olan kişi yurtdışına çıkamaz.

Yargıtay’da veya İstinaf Mahkemesinde Dosyası Olan Bir Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

İstinaf Mahkemeleri yerel mahkeme kararlarına itiraz edilen bir üst inceleme mercidir. Yargıtay ise hem istinaf mahkemelerinin hem de yerl mahkemelerin kararlarının temyizen incelendiği en üst inceleme mahkemesidir. Dolayısıyla hem İstinaf Mahkemelerine hem de Yargıtay’a dosya geldiğinde, davalar neticelenmiş olmaktadır. Dolayısıyla neticelenmiş dosya üzerinde belirli durumlar haricinde tekrar tedbir kararı verilmemektedir. Bu anlamda Yargıtay’da veya İstinaf Mahkemelerinde dosyası olan bir kişi, hakkında yurtdışı çıkış yasağı yok ise yurtdışına çıkabilir.

Hakkında Denetimli Serbestlik Tedbiri Bulunan Kişi Yurtdışına Çıkabilir Mi?

Denetimli serbestlikle cezaevinden salıverilen kişi aslında cezasını tam olarak bitirmeden tahliye edilmektedir. Ancak bu kişi aslında toplumla uyumlu olarak yaşayıp yaşamadığı ve devletin kurallarına riayet edip etmediği cezanın infazı süresi içerisinde takip edilmektedir. Yani teknik olarak bu kişi halen hükümlüdür. Hükümlü statüsünde bulunan bir kişinin ise devletin denetimi dışında olması mümkün değildir. Bu nedenle denetimli serbestlik tedbiri uygulanan kişi, bu süre içinde yurtdışına çıkamayacaktır. Denetimli serbestlik süresini sorunsuz olarak geçiren kişi ise yurtdışına çıkabilecektir. Ancak bazı durumlarda denetimli serbestlik süresi dolsa bile yurtdışı çıkışı için daha önceden alınan yurtdışı çıkış yasağı kararının kaldırılması gerekebilir. Bu durumda yurtdışı çıkış yasağı alan mahkemeye başvuru yapılarak kararın kaldırılması istenmelidir.

Bir de uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma nedeniyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaktadır. Bu şekilde uygulanan denetimli serbestlik tedbirlerinde de mahkemeden izin alınmadıkça yurtdışına çıkılamayacaktır.

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster

Bir cevap yazın