Faizsiz Bankacılığın İşleyişi ve Türkiye’deki Faizsiz Bankalar

Faizsiz Bankacılığın İşleyişi ve Türkiye’deki Faizsiz Bankalar: Dini hassasiyeti yüksek olan ve bu nedenle faizle kredi almak ya da iş yapmak istemeyen kişilerin merak ettiği konulardan biri de Türkiye’de faaliyet gösteren faizsiz bankaların hangileri olduğudur.

Bu yazımızda ülkemizde faizsiz bankacılık hizmeti veren bankaların listesine yer vereceğiz. Ancak faizsiz bankaların listesini veremeden önce faizsiz bankacılık hakkında bilgi vermekte yarar vardır. Özellikle faizsiz bankacılığın nasıl işlediği konusu ülkemizde en çok sorgulanan konular arasında yer aldığından bu konuya da ayrıca değineceğiz.

Faizsiz Bankacılık (Katılım Bankası) Sistemi Hakkında Genel Bilgiler 

Faizsiz bankacılığın ülkemizdeki geçmişi son 30 yıla dayandığını söyleyebiliriz. Ancak faizsiz bankacılığın ülkemizdeki geçmişi uzun olmasına rağmen son yıllarda bu bankaların tanınmaya başladığını söyleyebiliriz. Bu tanınma süresinin kısa oluşu da beraberinde faizsiz bankacılıkla ilgili bir takım soru işaretini beraberinde getirdi. Şimdi bu soru işaretlerine cevap vermeye çalışacağız.

Faizsiz Bankacılık Nedir?

İslami bankacılık anlayışı da olarak ifade edilebilecek faizsiz bankacılık sistemi, müşterinin ve bankanın paradan para kazanma değil, belirli bir emtia üzerinden para kazanmayı hedefleyen ve bu para kazanma sürecinde zarar etme rizikosunu da taşıyan bankacılık anlayışıdır. Daha basit ifade edersek faizsiz bankacılık anlayışında kar ve zarara katılma prensibi yer almaktadır.

Faizsiz bankacılık anlayışında “faiz” uygulaması yoktur. Bunun yerine “kâr payı” uygulaması vardır. Faizsiz bankacılıkta faiz olmadığı için paradan para kazanılmamaktadır. Yani paramı belirli bir vade ile bankaya yatırayım ve vade sonunda bana şu kadar faiz versin ama ana parama da bir şey olmasın anlayışı söz konusu değildir. Bu nedenle kar payı uygulamasında kar elde edilebileceği gibi zarar etme ihtimali de söz konusudur.

Faizsiz Bankacılık Nasıl İşlemektedir?

Faizsiz bankacılık sisteminde kâr payı verilmesi ve alınan kredinin üzerine belirli oranda para hesaplanarak geri ödeme yapılmasının istenilmesi ve hatta uygulanan oranın faizli bankacılık yapan bankaların faiz oranlarıyla birbirine çok yakın olması, insanların kafalarında aslında faizsiz bankacılık adı altında bizi kandırıyorlar mı sorusunun oluşmasına neden oluyor. Peki gerçekten faizsiz bankacılık sistemi nasıl işliyor?

Ülkemizde faizsiz bankacılık sisteminin işleyiş modeli, malı satın alma ve sonra size satma mantığına dayanmaktadır. Daha açık söylersek, faizsiz bankacılık yapan katılım bankasına kredi için başvuru yaptınız. Banka size kredi verirken diyor ki sen ne alacaksın. Siz de ev, araba, arsa gibi bir mal alacağınızı söylüyorsunuz. Banka, eksper aracılığıyla gerekli incelemeleri yaptıktan sonra bu alınacak malın gerçek değerini tespit ediyor. Bunun üzerine banka size dönerek şunu söylüyor: bu alacağınız mal için talep ettiğiniz krediyi şu şekilde onaylarım; banka olarak ben bu malı satın alırım ve size de örneğin 10 yıl vade ile şu fiyata satarım. Ana para ile sattığım değer arasındaki fark da benim kârım olur. Siz de bu parayı süresi içinde bana ödersiniz. İşte siz bunu kabul ederseniz banka alacağınız malı satın alıyor ve size kârıyla satıyor. Dikkat ederseniz katılım bankaları size parayı vermiyor. Parayı malı satan kişinin hesabına doğrudan havale ediyor.

Burada bir başka soru daha aklınıza gelebiliyor. O da şu: Faizsiz bankacılığa para yatıranlar nasıl kâr payı alabiliyor? Faizsiz bankaların kredilerinde kullanacakları para esas olarak kendilerine kar payı getirisi elde etmek için para yatıranlardan gelmektedir. Yani siz kar payı elde etmek için bankaya para yatırdığınızda banka bu parayı kullanarak kazanç elde ediyor ve bu kazanç üzerinden de size belirli oranlarda kar payı veriyor. Örneğin bankaya para yatırdınız ve banka dedi ki şu kadar vade sonunda size şu oranda kar payı vereceğim. Banka bu parayı alıyor. Sizin gibi para yatıran diğer müşterilerin de paralarını alıyor ve bu paralar üzerinden kredi veriyor. Mesela konut kredisi isteyen birine konut kredisi veriyor ve bu konu satışından bir kar elde ediyor. İşte faizsiz bankacılık yapanlar bu ve bunun gibi bir çok alandan elde ettikleri kârı biriktiriyor ve vade sonunda sizin yatırdığınız paraya düşen kâr üzerinden kar payı ödemesi yapıyor. Aslında faizsiz bankacılıkta siz bankayı finanse eden ve bankanın yatırım yapmasına ortak oluyorsunuz. Nasıl ki bir ticari ortaklıkta elde ettiğiniz kâr hisseniz oranında paylaştırılır, burada da mantık aynen bu şekilde işlemektedir.

Faizsiz bankacılıkta kredi olarak doğrudan para verilmesi ve paradan faiz alınması yoktur. Bu nedenle faizsiz bankacılık yapan kurumlar size ihtiyaç kredisi vereyim, bu parayı hesabınıza yatırayım ve siz de bu parayı faiziyle bana geri öde demez.

Faizsiz bankacılık yapan finans kurumlarının çok çeşitli yatırımları ve hisse ortaklıkları bulunuyor. Bu nedenle sadece verdikleri kredi üzerinden değil pek çok yatırım alanından da kar elde etmektedir.

Faizsiz Bankacılık Helal Midir?

En sık sorulan konulardan biri de faizsiz bankacılığın helal olup olmadığıdır. Aslında bu soruya doğrudan haram ya da helal demek dinen sorumluluk almaktır. Bugün bir gerçeği itiraf etmek gerekiyor ki gerek katılım bankası gerekse diğer bankalar olsun, faize bulaşmamış banka yoktur. Ancak günümüz koşullarında bankasız bir hayat neredeyse imkansız hale gelmiştir. Hele ki para havale etme, eft yapma, çek gibi pek çok husus dikkate alınırsa bankalar ticari hayatın vazgeçilmezi arasında olduğunu söyleyebiliriz. O halde burada bankanın yaptığı faaliyetin dinen haram kılınmış faizi alenileştirip alenileştirmediği olmalıdır. Katılım bankalarının sloganı faizsiz bankacılıktır. Dolayısıyla faizi alenileştirmemesi ve hatta faiz uygulaması olmadığını söylemesi hasebiyle bu bankaların işlemlerinin caiz olduğunu söylemek mümkündür. Bu konuda yine dini sorumluluk bize değil, sizlere düştüğünün altını çizmekte yarar vardır.

Türkiye’de Faizsiz Bankacılık Yapan Katılım Bankalarının Listesi 

Ülkemizde son kurulan yeni katılım bankaları ile birlikte 5 tane faizsiz bankacılık yaptığı iddiasında olan bankalar bulunmaktadır. Faizsiz bankacılık yapan finans kuruluşlarının listesi şu şekildedir.

  • Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.
  • Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.
  • Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş.
  • Ziraat Katılım A.Ş.
  • Vakıf Katılım A.Ş.

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster