Kredi Kartı Hakkında Daha Önce Duymadığınız Sıradışı 10 Bilgi

Kredi kartı hayatımızın bir parçası haline geldi. Hemen hemen herkesin en az bir kredi kartı bulunuyor. Peki kredi kartları ne zaman ortaya çıktı ya da dünyada kaç tane kredi kartı var, saniyede kaç kredi kartı kullanılıyor gibi konular hakkında bilgi sahibi misiniz?

Bu yazımızda kredi kartları ile ilgili daha önce hiç duymadığınız sıradışı bilgilere yer vereceğiz. İşte kredi kartı hakkında o ilginç bilgiler…

1- Kredi Kartı Numaraları Belirli Bir Formüle Göre Oluşturulmuştur 

Kredi kartı üzerinde yazan kredi kartı numarası rastgele seçilen rakamlardan oluşmamıştır. Bu rakamlar Luhn Algoritması adı verilen formül ile oluşturulmuştur. Buna göre kredi kartının üzerinde yazan kart numarasını sağdan başlayarak her ikinci rakamı ikiye katlıyorsunuz. Numaralar bittiğinde elde ettiğiniz rakamları topluyorsunuz. Eğer elde ettiğiniz sayı 10’a bölünebiliyorsa, kredi kartınızın üzerindeki numara geçerli bir numaradır. Örneğin kart numaramız 935972621 rakamlarından oluşsun. sağdan başlayarak her ikinci basamağı iki ile çarpıyoruz. Buna göre elde edeceğimiz sayılar şöyle olacaktır: 9 (6) 5 (18) 7 (4) 6 (4) 1. Parantez içinde yer alan sayılar kart üzerinde yazılı olan rakamların iki ile çarpılmış halidir. Bu sayıları topladığımızda sonuç 60 yapmaktadır. Dolayısıyla bu numara geçerli bir kredi kartı numarasıdır. Siz de kendi kredi kartınız üzerinde bu işlemi yapabilirsiniz.

2- Kredi Kartı Sahte Mi Sorusunun Cevabını Kart Numarasından Anlayabilirsiniz

Kredi kartı sahte mi sorusuyla karşılaşabilirsiniz. Ama bu sorunun cevabı çok basit. Az önce ifade ettiğimiz üzere kredi kartı üzerinde yazan rakamlar Luhn Algoritmasına göre oluşturulmuştur. Dolayısıyla kredi kartı üzerinde yazan rakamların bu algirtmaya göre hesaplanarak elde edeceğiniz sonuç 10’a bölünmüyorsa, o kredi kartının numarası sahte olduğu sonucuna varabilirsiniz. Luhn Algoritması hesabının nasıl yapıldığını öğrenmek için bir üst başlıktaki açıklamayı okuyabilirsiniz.

3- Kredi Kartının Soldan İlk Hanesi Kartın Hangi Sektör İçin Çıkarıldığını Göstermektedir

Kredi kartları üzerinde yazan rakamlara baktığınızda kart numarasının her zaman 4, 5 ya da 6 rakamı ile başladığını görürüz. Ama kredi ve banka kartı dışında başka kartlara baktığınızda, bu kartların farklı numaralarla başladığını görürsünüz. Peki kart numaralarının belirli rakamlarla başlaması sizce tesadüf müdür? Tabi ki hayır. Manyetik kartlar üzerinden numaraların ilk hanesi o kartın hangi sektör için çıkarıldığını göstermektedir. Bu anlamda bankamatik ya da kredi kartını ya da herhangi bir manyetik kartı aldığınızda, kartın ilk hanesine baktığınızda o kartın hangi sektör için çıkarıldığını anlayabilirsiniz. Bu anlamda kart üzerinde yer alan numaranın ilk hanesine göre şu sektörleri göstermektedir:

  • 1 ve 2 rakamları havayolu sektörünü gösterir. Bu kart havayolu sektörü için çıkartılmış demektir.
  • 3 seyahat ve eğlence sektörünü gösterir. Bu kart seyahat ve eğlence sektörü için çıkartılmış demektir.
  • 4 ve 5 bankacılık kurumları içindir. Dolayısıyla kredi kartları numarasının 4 ya da 5 rakamı ile başladığını görürsünüz.
  • 6 ticari bankacılık sektörünü göstermektedir.
  • 7 gaz kartları içindir.
  • 8 telekominikasyon sektörünü göstermektedir.
  • 9 ise bir ülkenin mevzuat ve regülasyonundan sorumlu kurumları için çıkartılan kartları göstermektedir.

4- Bir Kartın Visa, Mastercard, American Express ya da Discover Özellikli Olup Olmadığını İlk Haneden Anlayabilirsiniz

Kredi kartınızın ilk hanesine bakarak, o kartın hangi kart özelliği taşıdığını öğrenebilirsiniz. İşte o bilgiler:

  • Kredi kartınızın ilk hanesi 3 ise bu kart American Express özelliklidir. Çünkü American Express hesap numaraları daima 3 ile başlamaktadır.
  • Kredi kartınızın ilk hanesi 4 ise bu kart Visa özelliklidir. Çünkü Visa hesap numaraları daima 4 ile başlamaktadır.
  • Kredi kartınızın ilk hanesi 5 ise bu kart Matercard özelliklidir. Çünkü Mastercard hesap numaraları daima 5 ile başlamaktadır.
  • Kredi kartınızın ilk hanesi 6 ise bu kart Discover özelliklidir. Çünkü Discover hesap numaraları daima 6 ile başlamaktadır.

5- Kredi Kartının Kullanım Süresinin Dolması Üzerindeki Manyetikle İlgilidir

Kredi kartı ya da banka kartlarının üzerinde kartın son kullanma tarihi yazmaktadır. Aslında burada son kullanma tarihi ile kartın değil, kartın üzerinde bulunan çipin son kullanma tarihi ifade edilmektedir. Çünkü banka kartları için üretilen kartlara çip yerleştirilmektedir. Bu çip içerisinde banka ile kartınız arasında iletişim kurulmasını sağlayan bir yazılım barındırmaktadır. Bu yazılım belirli süre için yüklenmektedir. Bu sürenin sonunda ise yazılım etkisiz hale gelmektedir. Dolayısıyla bu durum, kartınızı kullanamayacağınız anlamına gelmektedir. Bankalar sizin adınıza kredi kartınızın son kullanım tarihini takip etmekte ve kartın son kullanım tarihi gelmeden size yeni bir kart göndermektedir.

Peki çip üzerindeki yazılım neden belirli bir süre için yüklemektedir? Bu sorunun cevabı aslında güvenliktir. Kredi kartının üzerinde yazan son kullanma tarihi kredi kartının kişiselleştirilmesini sağlamaktadır. Böylece kredi kartı ile uzaktan alışveriş yapan birisi sadece kart numarasını değil aynı zamanda kartın son kullanım tarihini de bilmelidir. Ayrıca bankacılık bilgi işlem alt yapısı her geçen gün güncellenmektedir. Kredi kartlarının yazılımları da buna göre düzenlenmelidir. Bu nedenle kredi kartlarının yazılımları belirli bir süre için yapılmaktadır.

Kredi kartı son kullanım tarihi ve son kullanım tarihi geçen kartın kullanılıp kullanılamayacağı konusunda detaylı bilgi için bağlantıya tıklayabilirsiniz.

6- Kredi Kartının İlginç Tarihi

Bugün hayatımızın neredeyse merkezine oturmuş olan kredi kartlarının aslında ilginç bir tarihi bulunuyor. Şunu hemen belirtelim ki kredi kartı kullanma fikri ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıktı. Nasıl mı? Gelin konunun detayına bakalım:

İlk kredi kartlar kartondan yapıldı. Ama bu kartlar bankalar tarafından değil bizzat işyerinin kendisi tarafından hesapların kontrolü amacıyla çiftçiler için yapıldı. Şöyle ki çiftçiler ürünlerini yetiştirip sattıktan sonra gelir elde edebiliyorlar. Yani çiftçilerin gelirleri mevsimliktir. Gelirin mevsimlik olması nedeniyle çiftçiler satın almak istedikleri eşyaları borçlanarak almaktaydı. İşyerleri ödemenin belirli bir süre sonra yapılacağını bildiği için bunu borç olarak yazmaktaydı. Bu şekilde alışveriş yapan çiftçi sayısı çok olduğu için hesapların karışmaması için işyerleri, üzerinde kaydın tutulduğu hesabı gösteren bir numara olan kart vermeye başladı. Bu şekilde ilkel düzeyde de olsa kredi kartı kullanımı başladı.

Kredi kartının bankalar tarafından kurumsal bazda kullandırması ise 1946 yılına denk gelmektedir. John Briggs 1946 yılında “Charge-It” adı altında ilk kredi kartını tasarlayarak kullanıma sundu. John Briggs, New York Flatbush Ulusal Bankası’nda çalışan bir bankacıydı. Tasarladığı bu kredi kartı aslında aylık vadeli bir karttı. Kart ile harcama yapan kişiler, her ay sonunda yapmış olduğu harcamaları bankaya ödemekteydi. Ancak bankanın sağladığı bu kredi kartı, sadece belirli kişiler tarafından bankanın bulunduğu yerde kullanılabilmekteydi.

1950 yılına geldiğimiz Hamilton Kredi Şirketinin başkanı olan McNamara, “Diners Club Card” adı altında bir kredi kartı çıkarttı. Bu kart birden fazla mağazada kullanılabilmekteydi. Bu kart esas itibariyle New York’ta bulunan restoranlarda ödeme yapmak için çıkartılmıştı. Kartın çıkış hikayesi ise çok ilginçtir. Bir gün McNamara, bir restorana yemeğe gider. Ancak yemeğe gitmeden önce eve uğrar ve takım elbisesini değiştirir. Bu sırada cüzdanını ise diğer takım elbisesinde unutur. Restoranda yemek yedikten sonra ödeme sırasında bu durumu fark eder. İşte o gün McNamara, nakit ödeme dışı bir araç geliştirilmesi fikrini düşünür ve The Diners Club kartı icat eder. Bu kart ilk kullanıma sunulduğunda sadece 200 kişi tarafından kullanılması planlanmıştı ve kart New York’ta bulunan 27 restoranda geçerliydi. Ancak ilginç bir şekilde bu kartı 20.000’in üzerinde insan kullanmaya başlamıştı.

7- 1974 Yılına Kadar Kadınlar Tek Başına Kredi Kartı Kullanamadı

Kredi kartlarının yaygın olarak kullanılmaya başlandığı Amerika’da bekar kadınlar kredi kartı alamadığı gibi evli kadınlar da kocalarının izni olmadan kredi kartı alamamaktaydı. 1974 yılına kadar bu durum bu şekilde devam etti. 1974 yılında “Eşit Kredi Fırsatı Kanunu” (Equal Credit Opportunuty Act of 1974) yürürlüğe girmesiyle birlikte gerek bekar kadınlar gerekse evli kadınlar kredi kartı alabilme özgürlüğüne kavuştu.

8- Dünya Genelinde Kullanılan Kredi Kartları Dünyayı 3 Kez Dolanabilecek Ölçüdedir

Bugün dünya genelinde kullanılan kredi kartı sayısı 2 milyar civarındadır. Dolayısıyla bu miktarda kredi kartlarını uç uca birleştirdiğimizde dünyanın etrafını 3 kezden fazla dönebiliriz.

9- Dünya Genelinde Saniyede 10.000 Adet Kredi Kartı İle İşlem Yapılmaktadır

Amerikan Bankalar Birliği tarafından yapılan araştırmaya göre dünya genelinde her saniye yaklaşık 10.000 adet kredi kartı ile işlem yapılmaktadır. Dolayısıyla 24 saatte dünya genelinde yaklaşık 864.000.000 kredi kartı bir ödeme işleminde kullanılmaktadır.

10- İlk Plastik Kredi Kartını Amerikan Express Çıkartmıştır

Başlangıçta bir nakliye firması olan Amerikan Express daha sonraları finans sektörüne yönelmiştir. Para transferleri konusunda uzmanlık kazanan bu şirket, kredi konusunda ün yapmaya başlamıştır. Dolayısıyla bu alandaki çalışmalarını arttıran Amerikan Express, ilk plastik kredi kartını kullanıma sunmuştur.

Kredi kartlarının taklit edilmesini önlemek amacıyla kullanılan ilk hologram ise 1983 yılında MasterCard tarafından uygulamaya konulmuştur.

İlginizi Çekebilir: Kredi kartı ile ilgili bilmeniz gereken temel kavramların neler olduğunu öğrenmek için bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster

Bir cevap yazın