Kredi Sicili ve Kara Liste Hakkında Bilmeniz Gereken 9 Önemli Konu

Kredi sicili ve kredi kara listesi, son zamanlarda en çok duyduğumuz kavramlar arasında geliyor. Kredi sicili nedir, kredi sicili durumumu nasıl öğrenirim, kredi sicil sorgulama nasıl yapılır, kredi sicil affı var mı, kara liste nedir, kara listeden nasıl çıkarım, kara listede olanlara kredi verilir mi şeklindeki sorularla bu kavramlar günlük yaşantımızda sıklıkla karşımıza çıkıyor.

Bu yazımızda kredi sicili ve kredi kara listesi hakkında en çok merak edilen soruların cevabını vermeye çalışacağız.

1-Kredi Sicili Nedir? Kimlerin Kredi Sicili Vardır?  

Kredi sicili, banka müşterilerinin bankacılık ve özellikle kredi işlemleri ile ilgili performansının kaydedildiği bir sistemdir. Kredi sicili sayesinde bir kimsenin kredi ödeme performansları hakkında genel bir veri oluşturulmakta ve böylece bu kimsenin talep ettiği krediyi alıp alamayacağı hakkında bankalara ön bilgi verilmektedir. Şayet bir kimse aldığı krediyi zamanında ödemiyor ve kredi ödemekte bankalara zorluk yaşatıyorsa, bu kimsenin kredi sicili bozuk kabul edilmekte ve bu kişi ileride bir kredi talebinde bulunması halinde riskli müşteri kabul edilerek talebi geri çevrilmektedir.

Kredi sicili banka ile kredi ilişkisi içinde bulunan herkes hakkında oluşturulmaktadır. Örneğin kredi kartı kullanan, bireysel kredi olarak adlandıracağımız tüketici kredisi,  konut kredisi, eğitim kredisi gibi kredileri kullanan, kredili mevduat hesabı bulunan ya da bir kimseye banka kredisi için kefil olanlar hakkında kredi sicili tutulmaktadır.

Kredi sicili herkes hakkında tutulmakla birlikte kredi sicilinin oluşabilmesi için bankayla en azından vadesiz hesap düzeyinde bir bankacılık ilişkisi içinde bulunulması gerekiyor. Aksi halde bankacılık ilişkisi hiç olmayanların kredi sicili de düşük notla karşımıza çıkabilmektedir. Hiç kredi kullanmadım ama bana kredi vermiyorlar diyorsanız, sebebi kredi siciliniz olabilir.

2-Kredi Sicilini Kim Tutmaktadır? Kredi Sicili Ne İşe Yarar? 

Kredi sicili bilgileri iki kurum tarafından tutulmaktadır. Bunlardan ilki “Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi” diğeri ise “Kredi Kayıt Bürosu (KKB)”dur. Bankalar ve diğer finans kuruluşları, bu iki kuruma müşterileri ile ilgili bilgileri vermek zorundadır. Her iki kurum da banka müşterileri hakkında veri tabanı oluşturmaktadır. Bunun dışında her banka ve finans kuruluşu kendi müşterileri ile ilgili olarak kendi risk kayıt merkezi oluşturmuşlardır.

Kredi sicili ne işe yarar sorusuna gelince, kredi sicili banka müşterilerinin bankacılık performansı hakkında bankalara bilgi sunmaktadır. Bu bilgiler arasında daha önceden kredi kullanmış mı, hangi bankalara kredi borcu var, mevcut geliri, gelir durumu ile talep ettiği kredinin ödenip ödenemeyeceği, kişinin daha önceki kredi ya da kredi kartı borçlarını düzenli ödeyip ödemediği, kredi borcundan dolayı icralık olup olmadığı gibi kredi için önem arz eden konular yer almaktadır. Bu bilgiler değerlendirilerek kişinin riskli müşteri olup olmadığı konusunda karar verilmektedir.

3-Kredi Sicil Bilgileri Nereden Sağlanır? Kredi Sicil Bilgilerinde Hangi Bilgiler Yer Alır?

Kredi sicil bilgilerini bankalar ve diğer finans kuruluşları sağlamaktadır. Bu anlamda Türkiye’de faaliyette bulunan banka, leasing, faktoring, varlık yönetim şirketleri gibi finans kurumları müşterileri hakkındaki bilgileri Türkiye Bankalar Birliğine’ne gönderir. Bu bilgiler Kredi Kayıt Bürosu tarafından sistematik hale getirilir. Bu şekilde kişilerin risk raporu ve kredi notu oluşturularak kurumların ve ilgili bireylerin kullanımına sunulur.

Kredi sicil bilgilerinde şunlar yer almaktadır:

  • Kullanılan aktif kredi kartları ve sayısı
  • Son 5 yıl içinde kullanılmış olan kredi sayısı ve kredi ödeme bilgileri
  • Yasal takibe düşmüş kredilere ilişkin bilgiler 5 yıldan daha eski dahi olsa sistemde yer alır.
  • Kefil olunan krediler
  • Kredili mevduat hesapları.

4-Kara Liste Nedir? Kredi Notu Nedir?

Kara liste, kırmızı kalem yeme gibi kavramlar bankacılık ve finans sektöründe kullanılan ifadeler değildir. Bu ifadeler, toplum tarafından kredi ödemelerinde sıkıntı yaşayan ve bankacılık sisteminde riskli müşteri kabul edilen kişileri ifade etmek için kullanılmaktadır. Daha basit bir dille söylersek, kredi ödemelerinde düzensiz davranan, kredi ödemeleri gecikmeye düşmüş ya da kredi borcundan dolayı yasal takibe alınmış tüketiciler, bankalar tarafından riskli müşteri olarak kabul edilir. Bu kişiler, Kredi Kayıt Bürosu ve Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından riskli müşteri şeklinde kayıt edilir. İşte bu şekilde kayıt edilen kişilerin bulunduğu yer, halk arasında “Kara Liste” şeklinde adlandırılmaktadır.

Kredi notu ise, kredi başvurularında banka ve finans kuruluşlarının müşteri hakkında bilgi edinmek için dikkate aldığı referans puanıdır. Bu puan yüksek ise kredi almanız o derece kolaydır.

5-Kredi Alabilmek İçin Kredi Notum En Az Kaç Olmalıdır?

Kredi notu belirli puan aralıkları ile belirlenmiş bir sistemdir. Bu puan aralıkları sizin kredi alıp alamayacağınıza karar verilmesinde en önemli kriterdir. Bankacılık ve finans sektöründe kullanılan kredi notu puanları ve kredi notunun krediye etkisi şöyledir:

  • 1-500 puan: Kredi alma ihtimali çok düşük.
  • 501-800 puan: İpotek veya kefil gösterme gibi güvencelerle kredi başvurusu olumlu yanıtlanabilir.
  • 801-1100 puan: Kredi alabilir ama az da olsa riskli müşteri.
  • 1101-1400 puan: Kredilerini zamanında ve düzenli bir şekilde ödeyen kişi olup rahatlıkla kredi alabilir.
  • 1401 ve üzeri puan: Banka ve finans kurumları nezdinde itibarlı kabul edilen gruptur. Kredi alma konusunda herhangi bir sorun yaşamazlar.
6-Ne Yaparsam Kara Listeye Girerim? Kara Listede Miyim Nasıl Öğrenirim?

Kredi sicilinin bozulması ve kredi notunun düşmesi anlamına gelen kara listeye girmek için kredi ya da kredi kartı borcunun bankanın ihtarına rağmen 90 gün geciktirilmesi ve borcun ödenmemesi gerekmektedir. Benzer şekilde asıl borçlunun kredi borcunu ödememesi üzerine kefile yapılan ihtara rağmen kefilin 90 gün içinde kredi borcunu ödememesi halinde kara listeye girecektir. Yani kredi notu düşerek riskli müşteri haline gelecektir. Bu durumda olanlar Kredi Kayıt Bürosu ve Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından kara listeye alınmaktadır.

Kara listede olup olmadığınızı öğrenmek için şu yollardan birini tercih edebilirsiniz:

  • Cep telefonu operatörlerinin kredi notu öğrenme servisini kullanarak kredi notunuzu sorgulayabilir ve kredi notunuz düşük ise kredi sicilinizin de bozuk olduğu neticesine varabilirsiniz.
  • Kredi almak istediğiniz banka sizin kredi notunuzu sorgulayacağı için kara listede olup olmadığınızı kredi alacağınız banka görebilir.
  • Bankaların kendilerine ait mobil uygulamaları üzerinden sorgulama yapabilirsiniz.
  • Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Bürosuna bireysel başvuru yaparak kredi sicil durumunuzu öğrenebilirsiniz.
7-Kara Listeden Nasıl Çıkarım? Kredi Notumu Nasıl Yükseltebilirim?

Kara listeden çıkma teknik anlamda kredi notunu yükseltme anlamını taşımaktadır. Kredi alabilmek için kredi notunuzun yüksek olması gerektiği için kredi notunuz yükseltmeniz kara listeden de çıkmanız demektir. Bu nedenle kredi notumu nasıl yükseltebilirim sorusunun cevabını vermek gerekiyor. Bunun için yapmanız gereken ilk adım kredi notunuzun düşmesine neden olan borcu kapatmaktır. Daha sonra güvenilir ve borcunu zamanında ödeyen bir müşteri olduğunuzu gösterebilmek için otomatik ödeme talimatı vermek ve düşük limitli kredi kartı alarak kart harcamalarını zamanında ödemeniz gerekmektedir. Ayrıca vadesiz mevduat hesabına düzenli olarak para yatırıp çekerek hesabınızı aktif tutmak suretiyle de bankalar nezdinde itibarlı bir müşteri potansiyeli kazanabilirsiniz. Bu işlemler kredi notunuzun yükselmesine doğrudan etki yapacaktır.

Kredi borcunuzu kapattıktan sonra 5 yıl içinde kredi siciliniz temizleniyor. Ancak unutulmamalıdır ki kredi sicilinin silinmesi sadece Türkiye Bankalar Birliği ve Kredi Kayıt Bürosu ile ilgilidir. Yani her banka kendi tuttuğu sicili silmiyor. Bu nedenle kredi borcunun ödenmesinin üzerinden 5 yıl geçse bile kredi ya da kredi kartı almak istediğiniz banka kendi kayıtlarına göre bu talebinizi olumsuz yanıtlayabilir. Bu yüzden kredi notunu yükseltmenin yollarını araştırmalı ve yukarıda yer verdiğimiz adımları takip etmelisiniz.

8-Kredi Sicil Affı Nedir? Kredi Sicil Affından Kimler Yararlanır? Kredi Sicil Affı İle İsmim Kara Listeden Silinir Mi?

Kredi sicil affı, borçlarını zamanında ödeyemeyen kişilere bu borçlarını ödemeleri halinde geçmişe dönük ödeme performanslarının görmezden gelinmesi imkanı sunan bir düzenlemedir. 27.01.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan bu düzenlemeye göre kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde kredi borçlarının tamamını ödemeleri ya da bu borçlarını yeniden yapılandırmaları halinde geçmiş ödeme performanslarına ilişkin olumsuz kayıtlar bankalar ve finans kuruluşları tarafından dikkate alınmayabilecektir. Kredi sicil affından faydalanmak için yapılması gereken tek şey borcu ödemek ya da yapılandırmaktır.

Kredi sicil affından, kredi ödeme performansı olumsuz olup da halen kredi borcu altında olanlar yararlanmaktadır. Kredi borcu olmayanlar için ise kredilerini ödeme tarihinden itibaren 5 yıllık sicil silinme süresi işlemektedir. Bunun dışında bu kimseler için de kredi sicil affı sayesinde kredi alabilmelerinin önü açılmıştır. Ancak bu durumda olan kişilerin düzenli gelirlerinin olduğunu ve borç ödemelerinde bir aksaklık olmadığını belgelemeleri istenebilmektedir.

Kredi sicil affı ile ismim kara listeden silinir mi? Kredi sicil affı sadece geçmiş dönem ödeme performanslarının dikkate alınmamasını ön görmektedir. Bu nedenle kredi sicil affı demek isminizin kara listeden silinmesi demek değildir. Kredi kara listeden isminizin silinmesi için kredi ya da kredi kartı borcunun kapanmasından itibaren 5 yıl geçmeli ve bu sürede kara listeye girmeyi gerektirecek başka bir eylemde bulunmamanız gerekmektedir.

9-Kredi Sicilinde ve Risk Kaydındaki Bilgiler Yanlış İse Nereye Başvuru Yapılır?

Kredi sicilindeki bilgilerde yanlışlık var ise bunun için şu yollardan birini tercih edebilirsiniz:

  • Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin 444 99 69 numaralı telefonunu arayabilirsiniz.
  • Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’ne posta yoluyla başvuru yapabilirsiniz.
  • Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin resmi mail hesabına “elektronik posta (mail)” gönderebilirsiniz.
  •  Kredi Kayıt Bürosu’nun “www.kkb.com.tr/risk-raporu.aspx” linkini açarak karşınıza çıkan formu eksiksiz doldurmak suretiyle talepte bulunabilirsiniz.

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster

Bir cevap yazın