Mevduata Devlet Garantisi Hakkında Çok Önemli 9 Bilgi

Hangi bankalar devlet garantisinde olduğu ya da mevduata devlet garantisi olup olmadığı konuları son günlerin en sık konuşulan konuları arasına girdi. Aslında ekonomik kriz dönemlerinde bu tür konular zaten sıkça gündeme gelmektedir. Hatta sohbet aralarında konu ekonomiye geldiğinde “banka batarsa parama ne olur” şeklinde bir soru ile karşılaşmamak neredeyse mümkün değildir.

Bu yazımızda bankalar üzerinde devlet garantisi hakkında bilmeniz gereken önemli konuları ele alacağız.

Mevduata Devlet Garantisi Nedir?

Devlet garantisi, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunan bir bankanın iflas etmesi ya da TMSF’ye devredilmesi gibi bir sebeple nakit para sıkıntısının yaşandığı durumlarda bu bankaya para yatıran kişilerin zarar görmemesi için uygulanan güvence sistemidir. Bu güvence sistemi sayesinde tabir yerindeyse banka batsa bile devlet, kişilerin vadeli ya da vadesi hesaplarında bulunan paralarını kendilerine ödeyecektir. Dolayısıyla mevduata devlet garantisi sistemi aslında ülkemiz sınırları içinde bulunan bankalara insanların güven içinde paralarını yatırabilmelerine olanak sağlanmak istenmiştir. 

Banka mevduatı devlet garantisi Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yerine getirilmektedir. 

Banka Mevduatı Devlet Garantisi Sisteminden Kimler Yararlanabilir?

Bankalardaki mevduat garantisi sisteminden Türk vatandaşı olsun ya da olmasın herkes yararlanabilir. Bu kişinin Türkiye’de ikamet etmesi de gerekmemektedir. Bu sistemden yararlanabilmek için aranan tek şart Türkiye sınırları içerisinde bulunan bir bankanın vadeli ya da vadesiz hesabında para bulundurulmasıdır. Dolayısıyla bu bankanın bir sebeple TMSF’ye devri halinde, bankada mevduatı bulunanlar TMSF’den paralarını talep edebilecektir. 

Devlet Garantisinde Olan Bankalar Hangileridir?

Sıkça sorulan sorulardan biri de hangi bankalar devlet garantisindedir sorusudur. 

Ülkemiz sınırları içerisinde faaliyette bulunan ve BDDK tarafından mevduat kabulüne izin verilmiş tüm banka ve finans kuruluşları devlet garantisindedir. Yani ister kamu bankası isterse özel banka olsun, bu bankalarda bulunan paralar devlet garantisi altında kabul edilmektedir.

Hangi Banka Hesapları Devlet Garantisindedir?

Mevduata devlet garantisi sadece vadeli veya vadesi mevduat hesabında bulunan paralar için uygulanmaktadır. Bu anlamda döviz hesabı, nakit para karşılığı bulunan altın hesabı, TL hesabı devlet garantisindedir. Paranın faiz hesabında (vadeli hesapta) olmasının da bir önemi yoktur. Buna karşın mevduat hesabı olmayan fon hesabı, bono hesabı, hisse senedi hesabı ya da yatırım hesabı gibi hesaplarda bulunan paralar devlet garantisi kapsamında değildir. 

Devlet Garantisinde Olmayan Hesaplar Hangisidir?

Ülkemizdeki bankalarda bulunan hesaplar kural olarak devlet garantisindedir. Ancak bir üst başlıkta kısmet belirttiğimiz üzere bazı hesaplar garanti kapsam dışında burakılmıştır. Bunları şu şekilde sıralayalım:

  • Türkiye’de faaliyet gösterse bile kredi kuruluşlarının yurt dışı şubelerinde açılan mevduat, katılım ya da özel cari hesapları garanti kapsamı dışındadır.
  • Ticari hesaplar, bono yatırım hesabı, fon hesabı, hisse senedi hesabı gibi hesaplar garanti kapsamında değildir. 
  • Off-shore hesaplarında bulunan garantiden yararlanamaz.
  • Merkezi yurtdışında olup da ülkemizde sadece irtibat büroları bulunan bankalara yatırılan paralar devlet garantisi kapsamında değildir. 
  • Bankaların kiralık kasalarında saklanan para ve altın gibi kıymetli madenler ile diğer eşyalar garanti kapsamında değildir. 

Mevduata Devlet Garantisi Miktarı Ne Kadar?

TMSF’nin bankalarda bulunan mevduat hesapları için sağladığı garanti üst limiti her bir bankada bulunan hesap için ayrı ayrı 100.000 TL’dir. Burada yer verilen 100.000 TL üst sınırdır. 100.000 TL’nin hesabında anapara ve faiz göz önünde bulundurulur.

Burada önemli belirtelim ki sağlanan garanti miktarı her bir banka için ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Buna karşın bir bankanın farklı şubelerinde para bulunuyorsa, bu paralar tek bir hesap olarak değerlendirilip paranın toplamı dikkate alınacaktır. Bu konuları alttaki başlıklarda örnekleriyle inceleyelim.

Bir Bankanın Farklı Şubelerinde Param Var Devlet Mevduat Garantisi Nasıl Uygulanır?

Bir bankanın farklı şubelerinde paranız varsa, bu şubelerde bulunan paralar sanki tek bir şubede bulunuyormuş gibi kabul edilir ve paranın toplamı üzerinden devlet garantisi uygulanır. Örneğin A bankasının bir şubesinde 50 bin, bir şubesinde 70 bin, bir şubesinde ise 40 bin TL olmak üzere toplam 160 bin TL olduğunu düşünelim. Bu kişinin paraları aynı bankada olduğu için uygulanacak garanti miktarı 100 bin TL ile sınırlı olacaktır. Dolayısıyla 60 bin TL garanti kapsamı dışında kalacaktır.

Farklı Bankalarda Param Var Devlet Mevduat Garantisi Nasıl Uygulanır?

Paralarınızı tek bir bankada tutmak yerine farklı bankalarda değerlendirmek ya da muhafaza etmek isteyebilirsiniz. Bu durumda mevduata devlet garantisi her bir banka için ayrı ayrı 100 bin TL olarak uygulanmaktadır. Paraların farklı bankaların farklı şubelerinde olmasının bir önemi yoktur. Örneğin A bankasında 90.000 TL, B bankasında 70.000 TL, C Bankasında 40.000 TL para olsun. Bu durumda devlet garantisi, A bankası için 100 bin, B bankası için 100 bin ve C bankası için 100 bin TL olarak uygulanacaktır. Her üç bankanın da TMSF’ye devredilmesi halinde bu kişi, her üç bankadan da parasını alabilecektir. 

Devlet Garantisi Kapsamı Dışında Kalan Param Ne Olur?

Devlet garantisi kapsamı her banka için 100 bin TL’dir. Bu durumda 100 bin TL’nin dışında kalan paranın durumu önemlidir. Örneğin A bankasında 140 bin, B bankasında 120 bin TL parası olan kişi, her iki bankanın da TMSF’ye devri halinde A bankasından 40 bin lirasını, B bankasından da 20 bin lirasını devlet garantisi kapsamında alamayacaktır. Peki bu paralar ne olacak?

Devlet garantisi kapsamında kalan paralar yönünden, bankaya karşı borç zamanaşımı süresince alacak hakkı devam eder. Bu durumda banka eğer faaliyetlerine başlayıp kazanç elde etmeye başlarsa, bu kazanç üzerinden kalan paranın tahsili yoluna gidilebilir. Ancak banka iflas etmiş, tasfiye süreci gerçekleşmiş ve buna rağmen paranın kalan kısmı alınamamış ise artık bu parayı alma olanağı ortadan kalkmış demektir. 

“Görüş, öneri, talep ve sorularınızı aşağıdaki yorum bölümüne yazın. Uzmanlarımız en kısa süre içinde cevaplasın.”

İlginizi Çekebilir: Devlet banka mevduat hesaplarına el koyar mı? Bu soruyu sıkça duyabilirsiniz. Sorunun cevabını öğrenmek için hemen bağlantıya tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster

Bir cevap yazın