Ödediğim Sosyal Güvenlik Primlerini İade Alabilir Miyim?

Ödenmiş Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) primleri geri alınır mı ya da emekli olamayan SGK primlerini geri alabilir mi konuları son günlerde konuşulmaya başlandı. Gerçekten işçi olarak çalışanlar, kamu görevlileri, işyeri sahipleri ya da isteğe bağlı sigorta yaptıranlar SGK primi adı altında aylık ödeme yapmaktadır. Bu ödemeler uzun vadede işleyen faizlerle birlikte oldukça yüksek rakamlara ulaşmaktadır. Dolayısıyla ödenen SGK primlerinin geri iadesi mümkün mü sorusu da tartışılır hale geliyor.

Bu yazımızda ödenen SGK primlerinin geri iade alınması konusunu inceleyeceğiz.

SGK Primi Nedir?

SGK primi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlanan sağlık ve emeklilik haklarının finansmanı için ödenen aylık paradır. Bu para işçi olarak çalışanlar, işyeri sahipleri, kamu çalışanları ve isteğe bağlı sigorta yaptıranlar tarafından ödenmek zorundadır. 

SGK primi, kamu çalışanları ve işçilerin maaşlarından kesinti yapılarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmektedir. Buna karşın işyeri sahipleri ve isteğe bağlı sigorta yaptıranlar ise kendileri bu primleri ödemektedir. 

SGK primi, kamu çalışanı ve işçiler için alınan maaşa göre hesaplanmaktadır. İşveren veya isteğe bağlı sigorta yaptıranlar ise asgari primin altına düşmemek şartıyla ödeyecekleri primi kendileri belirlemektedir. Bugün için asgari ücret hesabı üzerinden en düşük SGK primi 760 TL olarak uygulanmaktadır.

SGK Primi İadesi Nedir?

SGK primi iadesi, ödenmiş olan SGK primlerinin belirli şartlar altında toplu olarak yasal faiziyle birlikte geri ödenmesidir. Yani SGK prim iadesinde, toplu para ödemesi söz konusudur. 

SGK priminin ve prim iadesinin ne anlama geldiğine değindiğimize göre artık asıl konumuza geçebiliriz.

Ödenen SGK Primleri Geri Alınabilir Mi?

Ödenen SGK primleri geri alınabilir. Ancak SGK primlerinin iade alınabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla ben 10 yıl prim ödedim ama şimdi primlerimi geri almak istiyorum diye bir şey söz konusu değil. Her durumda SGK primleri geri alınamaz. 

Ödenen SGK primlerini geri almak için prim ödeme, yaş şartı ve emekli olamama şartlarını sağlamak gerekiyor. Şimdi bunları tek tek açıklayalım. 

Ödenen SGK Primlerini Geri Alma Şartları Nelerdir?

Ödenmiş olan SGK primlerini geri alabilmek için sosyal güvenlik mevzuatındaki şartları yerine getirmek gerekiyor. Prim iadesi için gerekli olan şartlar şöyledir:

  • Prim ödemiş olmak: SGK’dan prim iadesi talep edebilmek için prim ödemesi yapılmış olmalıdır. Ödenen prim süresinin bir önemi yoktur. Bu süre 1 yıl olabileceği gibi 5 yıl, 6 yıl, 10 yıl ya da daha fazlası da olabilir. 
  • Emeklilik yaşını doldurmuş olmak: SGK’dan prim iadesi alabilmek için emeklilik yaşını doldurmuş olmak gerekiyor. Emeklilik yaşı, kişinin sigorta girişine göre farklılık göstermektedir. Hangi yaşta emekli olacağınızı öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz. 
  • Emekli olamamak: SGK prim iadesi alabilmek için aranan en önemli koşul, emeklilik yaşını sağlamış olmanıza rağmen emekli olamamanızdır. Örneğin 60 yaşında olan ve 5 yıl SGK primi ödenmiş  biri emeklilik yaşını doldurmuş olsa bile prim ödeme süresini doldurmayacağı için emekli olamayacaktır. 
  • Çalışmıyor Olmak: SGK iadesi alabilmek için yukarıdaki şartlara ek olarak sigortalı bir işyerinde çalışmamalı veya kendine ait bir işyeri olmamalıdır. 

Dul veya Yetimler SGK Prim İadesi Alabilir Mi?

Çalışan kişi vefat etmiş, prim ödemesi yapmış ancak emeklilik şartlarını sağlayamadığı için emekli olamamış ise geriye kalan eş ve/veya çocukları SGK prim iadesi için SGK’ya başvuru yapabilir.

Burada vefat eden kişinin eş veya çocukları yok ise yasal mirasçıları da SGK prim iadesi için SGK’ya başvuru yapabilir.

Emeklilik Yaşını Doldurmayanlar SGK Prim İadesi Alabilir Mi?

SGK prim iadesi alabilmek için emeklilik yaşını doldurmak ancak emeklilik şartlarının sağlanamaması nedeniyle emekli olamamak gerekiyor. Bu yüzden emeklilik yaşını doldurmamış olanlar prim iadesi alamaz. Örneğin 45 yaşında 7 yıllık prim ödemesi olan birisinin bu primleri iade alması mümkün değildir. 

Ödenen SGK Primleri Geri Nasıl Alınır?

Yukarıdaki başlıklarda açıkladığımız SGK primi geri alma şartlarını sağlıyorsanız, bulunduğunuz ildeki SGK İl Müdürlüğü’ne bir dilekçe ile başvuru yapıyorsunuz. Bu dilekçede çalıştığınız yılı, emeklilik yaşını doldurduğunuzu ancak emekli olamadığınızı, bu nedenle ödenen SGK primlerinin tarafınıza iadesini talep ettiğinizi belirteceksiniz. 

SGK gerekli incelemeleri yaptıktan sonra, toplu prim ödemesi için engel bulunmuyorsa primleri geri ödeyecektir. 

Ödenen SGK Primlerini Geri Alırsam Ne Olur?

SGK primlerinin geri alınması demek emekli olamamak ve SGK’nın sağladığı sağlık güvencesi gibi sosyal olanaklardan yararlanamamak anlamına gelmektedir. Dolayısıyla SGK primlerini almadan önce mevcut şartlarınızı iyi değerlendirmek zorundasınız. Aksi halde örneğin emeklilik için kısa bir süreniz varsa sabretmenizde yarar vardır. 

Kimler SGK Primlerinin İadesini Talep Etmeli?

Ödenen SGK primlerini talep etmeden önce kişiler durumunu iyi analiz etmelidir. Bu anlamda;

  • Emeklilik yaşını doldurmuş ancak prim gün sayısını tamamlayamamış olanlar, dışarıdan prim ödeyerek ya da çalışarak  emekliliği hak edebilecek durumdaysa SGK prim ödemelerini almamalıdır.   
  • Emeklilik yaşını doldurmuş ancak diğer emeklilik şartlarını sağlamadan vefat eden kişinin mirasçıları SGK primlerini iade almalıdır.

Fazladan Ödenen Primlerin İadesi Nasıl Alınabilir?

SGK primlerinin iadesi bağlamında fazladan ödenen primlerin iadesi konusuna değinmek gerekiyor.

SGK primi için taban uygulaması yanında tavan uygulaması da yapılmaktadır. Buna göre SGK’ya ödenecek prim tutarı, asgari prim tutarının 7.5 katından fazla olamaz. Bu anlamda bugün için asgari prim tutarının 760 TL olduğu düşünüldüğünde en fazla ödenecek prim tutarı 5700 TL olacaktır. İşte asgari prim tutarının 7.5 katının üzerinde yapılan prim ödemeleri, SGK’dan her zaman talep edilebilir. Bu talep için bir dilekçe ile bulunduğunuz ildeki SGK İl Müdürlüğü’ne başvuru yapabilirsiniz.

Fazladan ödenen prim konusu genellikle yüksek maaş alan kişilerde ya da birden fazla işyerinde çalışıp da her işyerinin SGK prim ödemesi yapması durumunda ortaya çıkmaktadır. 

“Görüş, öneri, talep ve sorularınızı aşağıdaki yorum bölümüne yazın. Uzmanlarımız en kısa süre içinde cevaplasın.”

İlginizi Çekebilir: Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile ilgili ne kadar bilgi sahibisiniz ya da BES iyi bir şey mi? Bunlar ve daha fazlası için bağlantıya tıklamalısınız.


Henüz yorum yapılmamış, ilk yorumu sen yap!

Tüm yorumları göster

Bir cevap yazın